اجرای نظام آراستگی در تعمیرگاه

اجرای نظام آراستگی در تعمیرگاه

پیاده سازی نظام آراستگی ۵s تعمیرگاه، منجر به بهبود کیفیت ارائه خدمات تعمیراتی، همچنین ارتقاء ایمنی و افزایش بهره‌وری می‌شود. لازم به ذکر است با توجه به ماهیت فعالیت‌های تعمیراتی، استقرار مستمر نظام آراستگی 5s تعمیرگاه، امری دشوار می‌باشد .

تاریخچه نظام آراستگی

نظام 5S براي اولين بار بعد از جنگ جهاني دوم در ژاپن شكل گرفت ولي ايده اوليه اين سيستم ژاپني نمي‌باشد. ژاپني ها در هنگام بازديد از برخي صنايع آمريكا (همچون كارخانه هاي مهمات سازي ، كبريت سازي ، داروسازي ، مواد غذايي ، تجهيزات پزشكي و …  ) با پديده House Keeping (يا خانه داري صنعتي ) آشنا شدند. مواردي همچون نظافت، بهداشت، نظم و ترتيب، رعايت كامل ايمني و جلوگيري از حوادث به ويژه انفجار وآتش سوزي، جلوگيري از انباشت ضايعات و مواد در راهروها و خيابان‌هاي كارخانه و معابر داخل كارگاه‌ها ، ريخت وپاش ابزار و نشت روغن و مواد شيميايي در كارخانه هايي رعايت مي شد كه عدم رعايت آنها موجب بروز خطرات و ضايعات غيرقابل جبران جاني ، مالي و اجتماعي گرديده و يا محصول آنها مستقيما با بهداشت و سلامتي مصرف كننده سروكار پيدا مي كرد.

 ژاپني ها با مشاهده تاثير ونقش قابل توجه معيارهاي خانه داري صنعتي در ايجاد محيط كاري آراسته ، حفظ ايمني و بهداشت و غيره برآن شدند تا معيارهاي مذكور را در شركتهاي ژاپني به كار گيرند.  تطبيق اصول خانه داري صنعتي با شرايط حاكم بر صنايع ژاپن و بومي نمودن آن منجر به شكل گيري پنج اصل  در آراستگي محيط كار گرديد.

مزایای پیاده سازی نظام آراستگی ۵s تعمیرگاه خودرو :

–    بهبود کیفیت خدمات تعمیراتی .
–    بهبود کار تیمی در تعمیرگاه. 
–    بهبود روحیه و نشاط  بین کارکنان بدلیل آراستگی محیط کار.
–    افزایش ایمنی و پیشگیری از حوادث با نصب علائم ایمنی و بازدید های دوره ای ۵s ، محل های خطر مشخص شده و اصلاح می‌شود.
–    نهادینه شدن نظم و انظباط کاری در بین تمامی کارکنان تعمیرگاه خودرو.
–    تاثیر مثبت بر برداشت مشتریان از تعمیرگاه .
–    کاهش ضایعات و دوباره کاری ها.

 

اصل توضيحات
Seiri تفکیک و (تعمیر) اين واژه به معني دور كردن اقلام غير ضروري از محل كار بوده و بسته به نوع و محل كار مي‌تواند تجهيزات اضافي يا ضايعات تعمیرگاه يا اوراق باطله و غيره را در بر گيرد.
Seition ترتیب (سامان دادن) اين واژه به معني قرار دادن اقلام و ابزارها به ترتيب اولويت در محل‌هايي است كه در مواقع لزوم دستيابي به آنها به سهولت انجام شود. بديهي است اجراي اين امر سبب خواهد شد كه از زمان حداكثر استفاده به عمل آيد.
seiso پاکیزگی و تمیزی اين واژه به معني تميز كردن محيط و ابزار كار توسط شاغل است و در تمامي رده هاي شغلي ميتواند مصداق داشته باشد.
Seiketsu استانداردسازی (تداوم) اين واژه به معني مرتب كردن محل كار بطور مستمر است و در صورتي ايجاد خواهد شد كه قبل از هر چيز عادت به تميز بودن و مرتب بودن را در خود بوجود آوريم.
Shitsuke آموزش و فرهنگ سازی اين واژه اين مفهوم را ميرساند كه مي بايست با استفاده از آموزش‌هاي ضمن كار نظم و استقلال كاري را در پرسنل ايجاد نمود.

مهمترین اقدامات جهت پیاده سازی نظام آراستگی ۵s تعمیرگاه در زیر آمده است .

S1  – Seiri تفکیک و ( تعمیر)

ابتدا اشیاء ابزار و اسناد را به دو گروه ضروری و غیر ضروری تفکیک نمایید .
اقلام زائد را تعیین تکلیف نموده و در صورت امکان دور بریزید .
ابزار‌، تجهیزات و دستگاه های معیوب و خراب را شناسایی نمایید و سپس تعمیر یا جایگزینی آنها انجام شود .

S2 – Seiton  نظم و ترتیب

اقلام ضروری مشخص شده را دسته بندی نمایید.
اقلام دسته بندی شده را در محل های مشخص قرار دهید .
از مدیریت دیداری استفاده نماییدنظیر استفاده از علائم و تابلو های راهنما در جایگاه های تعمیراتی ، انبار ، اتاق انتظار مشتریان ، دفاتر اداری و ..

نظم و ترتیب
از برچسب های مشخص کننده بصورت موثر استفاده کنید . نظیر برچسب های نشان دهنده قطعات ، برچسب علائم ایمنی و راهنمای سیستم اطفا حریق ، برچسب شناسایی ابزار آلات شامل تاریخ کالیبراسیون ، کد ابزار و…
مسیر های رفت و آمد در جایگاه های تعمیراتی را با خط کشی مشخص نمایید .

خط کشی
حریم دستگاه ها و تجهیزات را با رنگ مشخص کنید.
جهت دستیابی سریع به اسناد و مدارک ،  آنها را مرتب کنید .

S3 – Seiso تمیزی و پاکیزگی

شلوغی و ریخت و پاش از اطراف میز کار و دستگاه ها مرتب گردد.
منافذ ورود گردو غبار را شناسایی نموده و نسبت به مسدود نمودن آنها اقدام نمایید . ( نظیر استفاده از درزگیر برای در و پنجره ها).
محل های نشت روغن ، بنزین و… را شناسایی نموده و از نشتی جلوگیری نمایید .
نسبت به تمیز نمودن میز کار و وسایل و ابزارها ، بطور روزانه اقدام نمایید .
کارکنان لباس کار خود را تمیز نگهداشته و بصورت دوره ای ( هر هفته ) شستشو نمایید .
از آلودگی های کف سالن های تعمیرگاه جلوگیری شود. (شستشوی منظم سالن تعمیرگاه ، مشبک نمودن جایگاه های آلوده کننده مانند تعویض روغنی).
بمنظور پیشگیری از علل آلودگی ها ، پوشش ها و محفظه ها بازبینی شود (نظیر :بسته بندی مناسب قطعات در انبار ، درپوش فاضلاب ، درب مخازن ذخیره آب ).

S4 – Seiketsu استاندارد سازی، تداوم

استاندارد سازی لباس کار

لباس کار تعمیرگاه

بیشتر کارگران از انواع لباس کار دوبنده  استفاده می کنند چرا که پوشیدنشان ساده است و مقاومت خوبی نیز دارد. لباس کار مهندسی نیز بسته به نوع فعالیتی که مهندسین دارند با هم تفاوت دارد. برای مثال لباس کار مهندس معماری نمی تواند با لباس کار مهندس نفت یکسان باشد. لباس کار جوشکاری از مهمترین تجهیزات ایمنی جوشکاران است. جرقه های ساطع شده هنگام جوشکاری تمام پوست بدن را تهدید می کند و اگر لباس کار جوشکار نازک باشد حتما قطرات آهن ذوب شده هنگام جوشکاری لباس و پوست بدن او را خواهد سوزاند. یک خلبان نیز باید لباس کار خلبانی را هنگام کار به تن کند تا در هنگام پرواز قدرت مانور مناسبی داشته باشد.  لباس کار مکانیکی که با روغن و ابزارآلات آغشته به روغن سر و کار دارند نیز باید برای شرایط او مناسب باشد.

 

تابلو های راهنمای تعمیرگاه

تابلو تعمیرگاه

در مراحل مختلف S1-S2-S3 از رنگ ها استفاده شود.
در مراحل مختلف S1-S2-S3 از برچسب های مختلف استفاده شود.
از ممیزی نظام آراستگی 5s تعمیرگاه ، جهت اطمینان از استمرار پیاده سازی نظام آراستگی 5s تعمیرگاه  استفاده شود.
چک لیست های ممیزی نظام آراستگی متناسب با سازمان تدوین شود نظیر چک لیست تابلو ها ، چک لیست اتاق انتظار مشتریان ، چک لیست اداری و پشتیبانی ، چک لیست جایگاه تعمیراتی ، چک لیست قسمت صافکاری و نقاشی ، چک لیست انبار ، چک لیست رختکن ، چک لیست نمایشگاه.
در صورت امکان وسایل و تجهیزات مورد استفاده هر فرد استاندارد شود .
در صورت امکان فعالیت های کارکنان استاندارد شود.
از استاندارد ها و دستورالعمل‌های  کاری (ایمنی ، بهداشت ، کیفیت و… ) استفاده شود. نظیر رعایت استاندارد ها و دستورالعمل‌های نظام آراستگی محیط کار  ، الزامات حفاظت و بهداشت کار ، الزامات ایمنی بهداشت شغلی OHSAS 1800 ، الزامات سیستم مدیریت کیفیت ایزو ۹۰۰۱ ، الزامات خدمات پس از فروش و ….
بمنظور پیشگیری از خطاها و اشتباهات ، دستورالعمل های کاری مورد نیاز تدوین شود نظیر دستورالعمل کاری برای استفاده از ابزارآلات و تجهیزات ویژه  و …

S5 – Shitsuke آموزش و فرهنگ سازی

اقدامات نظام آراستگی در تعمیرگاه
اصول نظام آراستگی شرح فعالیت
پاکسازی جداسازی اقلام ضروری از اقلام غیر ضروری و حذف اشیاء غیر ضروری.
نظم و ترتیب چیدمان ابزارآلات، تجهیزات و دستگاه های تعمیراتی بگونه ای که تردد راحت باشد.
نظم و ترتیب چیدمان منظم و مرتب ابزارآلات و تجهیزات بر روی تابلو های داخل قفسه ، روی میز کارها و همچنین کشو های مربوطه.
نظم و ترتیب نظم و ترتیب در نگهداری تجهیزات و ابزارآلات.
نظم و ترتیب چیدمان مرتب دستگاه‌ها در داخل جایگاه تعمیراتی در داخل محدوده مشخص شده برای هر جایگاه.
نظم و ترتیب مرتب و منظم نمودن سیم و کابل ها.
نظافت و پاکیزگی اجرای نظافت و پاکیزگی ( دیوارها ، کف ، سقف ، ابزارآلات ، تجهیزات ، دستگاهها ، البسه کار، میز های کار، قفسه ها و …).
نظافت و پاکیزگی روغن زدائی از کلیه جایگاه ها و چال سرویس ها.
نظافت و پاکیزگی تخصیص سطل های زباله و … جهت حفظ و نگهداری بهداشت در هر جایگاه.
استاندارد سازی و ایمنی اجرای استانداردهای ظاهری مطابق الزامات مرتبط در جایگاه های تعمیراتی.
استاندارد سازی و ایمنی استفاده از روکش های حفاظتی .
استاندارد سازی و ایمنی استفاده تمامی کارکنان فنی از لباس های کار استاندارد .
استاندارد سازی و ایمنی نصب تابلوهای راهنمای و موقعیت جایگاه ها.
استاندارد سازی و ایمنی تهیه و نصب تابلو اعلانات جهت اعلامیه فنی ، بخش نامه ها و …
استاندارد سازی و ایمنی یکسان بودن اندازه کلیه میزها، تابلو های ابزار ، کمد ابزار و قفسه ها.
استاندارد سازی و ایمنی رنگ آمیزی کلیه میز ها ، تابلوهای ابزار ، کمد ابزار و قفسه ها.
استاندارد سازی و ایمنی تهیه قفسه برای نگهداری لوازم و قطعات  در حین تعمیر .
استاندارد سازی و ایمنی رعایت نکات ایمنی توسط کارکنان ( استفاده از دستکش ، کفش ایمنی ، ماسک نقاشی ، گوشی صافکاری، عینک جوشکاری و سنگ زنی و…).
استاندارد سازی و ایمنی نصب کپسول های اطفاء حریق ، سطل شن ، برچسب و تابلو های ایمنی ، جعبه کمک های اولیه.
استاندارد سازی و ایمنی تعبیه سیستم تهویه در محیط های بسته برای خروج گازهای آلاینده و نصب سیستم مناسب گرمایش و سرمایش.
آموزش و فرهنگ سازی تشکیل تیم نظام آراستگی و تعیین مسئولیت هر یک از آنها.
آموزش و فرهنگ سازی آموزش کارکنان به منظور استمرار نظام آراستگی در تعمیرگاه.
آموزش و فرهنگ سازی تهیه چک لیست جهت کنترل نظام آراستگی 5s.

 –    دوره آموزش نظام آراستگی 5s برای کلیه کارکنان برگزار شود .
–    جلسات منظم ، نظام آراستگی 5s تعمیرگاه با حضور کارکنان برگزار شود .
–    مسابقات نظام آراستگی 5s برگزار شود .
–    کارکنان نمونه در اصول نظام آراستگیs1-s2-s3  در واحد های مختلف انتخاب شوند .
–    خط مشی نظام آراستگی 5s تدوین شده و تمامی کارکنان از مفاد خط مشی نظام آراستگی ۵s تعمیرگاه ، آگاه شوند .
–    کارکنان با توجه به نتایج ممیزی ، بموقع تشویق وتقدیر شوند .
–    بازدید ها و تور های آموزشی نظام آراستگی 5s بصورت دوره ای اجراء شود .
–    آیین نامه نظام آراستگی 5s تدوین شود .
–    جهت توسعه فرهنگ مشارکت کارکنان ، اقدامات لازم صورت گیرد .

مجموعه فعالیت های پیاده سازی نظام آراستگی 5s تعمیرگاه ( مطابق با اقدامات فوق ) بر ایجاد و حفظ محیطی سازمان یافته ، مرتب ، پاکیزه و دلپذیر ، استاندارد و با انظباط برای کار تاکید می نماید.

برخی از فعالیت های مورد نیاز متناظر با اصول نظام آراستگی 5s در جدول زیر برای تعمیرگاه ارائه شده است .

انجام درست نظام آراستگی 5s و به عادت در آوردن آن برای کارکنان نمایندگی خدمات پس از فروش خودرو نیاز به تمرین دارد و برای اجرای مستمر نظام آراستگی ۵s ، پشتکار و تلاش پیوسته ، علاقه و مشارکت تمامی کارکنان تعمیرگاه به ویژه مدیران ضروری می باشد .

برگرفته از سایت و مقاله مهندس پیام خرازیان

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *