seiri

در نظام آراستگی محیط کار(5S)،  یكی از مهمترین و بنیادی ترین اصول ، ساماندهی (SEIRI)  است. در این مرحله باید وسایل غیرضروری هر قسمت تعیین و آنها را از وسایل مورد نیاز و ضروری جدا سازی کرد.
اگر به اطراف خود نگاه كنید به وسایلی بر می خورید كه مدتهاست مورد استفاده قرار نگرفته اند و مشخص هم نیست كه در آینده مورد استفاده قرار بگیرند. لوازمی مانند الكتروموتور معیوب یا چرخ دنده ای كه شكسته و مورد استفاده نیست، نقشه هایی كه دیگر به كار ما نمی آیند و ماشین حسابی كه مدتی است خراب است یا سی دی هایی كه دیگر نیازی به آنها نداریم داخل كشو یا روی میز رها شده اند.

seiri ساماندهی
شناسايي ، ساماندهی و جدا سازي اقلام غير ضروري از اقلام ضروري در سازمان به عنوان اولين اصل در نظام آراستگی محیط کار شناخته مي شود و به معناي جدا سازی اقلام، اوراق و اطلاعات لازم و كاربردي از غير آن و دور نمودن غير لازم ها و غير كاربردي ها از محيط كار و همچنين تعمير، تعويض يا تصحيح نواقص و معايب مي باشد. هدف از اجراي اين مرحله، شناسايي كليه اشياء، لوازم و اطلاعاتي است كه مورد استفاده واقع نمي شوند و باعث بر هم ريختگي محيط كار هستند. اين موارد بايد دسته بندي شده و به طريقه مناسب، جمع آوري و دور ريخته شوند. با اجراي صحيح اين اصل، وسايلي را كه به آنها نياز داريم مشخص شده و چگونگي سامان دادن به آنها طي مراحل بعدي صورت مي گيرد. آسيب شناسي اين اصل عدم موفقيت در خالي كردن به موقع قرنطينه هاي اقلام غيرضروري به علت عدم حمايت مدير ارشد و نيز عدم مشاركت كافي كاركنان و به تبع آن ايجاد ذهنيت منفي و بدبيني در كاركنان از آسيب هاي مهمي است كه در اين مرحله احتمال وقوع دارد.

ساماندهی در عام ترین مفهوم آن عبارت است از نظم دادن به كلیه اجزای یك سازمان جهت نیل به اهداف. از دیدگاه 5 S سازماندهی به معنای تشخیص ضرور از غیر ضرور , اتخاذ تصمیمات قاطع و اعمال مدیریت اولویتها برای رهایی از غیر ضروریهاست.

نمونه هايي از اجراي اين S  در نظام آراستگی محیط کار را مي توان به صورت زير فهرست نمود:

• مشخص كردن اقلام غيرضروري توسط فرم ” اقلام غيرضروري واحد”

• تعيين محدوده اي از محل كار هر واحد به عنوان انبار موقت اقلام غيرضروري همان واحد و انتقال اقلام غيرضروري هر فرد به اين قسمت

• انتقال اقلام غيرضروري تمامي واحدها به اتاق بايگاني راكد ( اتاق اقلام غيرضروري)

• دور ریختن اشیایی كه به آنها نیاز ندارید ( جمع آوری و بایگانی مناسب روزنامه ها و صورتجلسات … ).

• مشخص كردن تمامي ملزومات اداري توسط فرم ” اقلام موجودي واحد” و طبقه بندي آن با توجه به اولويت استفاده از آن ( لوازم اداري، لوازم التحرير ، اموال و … )

• مشخص كردن اقلام تعميرپذير توسط فرم ” اقلام تعميرپذير واحد” و انتقال اقلام تعميرپذير به واحد تعميرات
• رفع عیوب و خرابیها ( تعمیر ملزومات اداری , تجهیزات فنی و خودروهای مورد استفاده… ).
• مبارزه با علل آلودگیها ( استفاده از دستگاههای تهویه مطبوع , ممنوع كردن كشیدن سیگار در محل كار , حمل و نقل مناسب غذا , استفاده بهداشتی از ذخیره آب… ).
• بازبینی پوششها و محفظه ها به منظور پیشگیری از علل آلودگی ( بسته بندی مناسب قطعات در انبار , استفاده از درزگیر در پنجره ها و درپوش برای فاضلابها… ).
• تمیز كردن محل كار ( شستشوی مرتب با مواد ضدعفونی كننده , نظافت در انبار , جمع آوری روغنهای مستعمل… ).
• جلوگیری از آلودگیهای كف سالنها (شستشوی منظم سالن تعمیرگاه , مشبك نمودن جایگاههایی كه آلوده كننده هستند مثل تعویض روغنی و نقاشی… ).
• حذف آلودگیهای گرد و غبار ( استفاده از تهویه مطلوب در انبار و سالن تعمیرگاهها , استغاده از فیلترهای صافی هوا… ).
• ساماندهی انبارها ( استفاده از سیستمهای نوین انبارداری… ).

بايگاني راكد اسناد: به مجموعه اي از پرونده ها، زونكنها و اطلاعات بسته بندي شده اي اطلاق مي گردد كه در قسمت اقلام غيرضروري واحد، به طور كاملا” منظم و مرتب قرار گرفته و پس از مدت زمان مشخص شده در محل بايگاني راكد اسناد شركت قرار مي گيرد. فهرست اين مدارك در فرم ” اقلام موجودي واحدها” تعيين مي شود.

اتاق بايگاني راكد (اتاق اقلام غيرضروري) : محلي جهت نگهداري ( بايگاني ) كليه اسناد و مداركي است كه نيازمند نگهداري تا مدت معيني مي باشند، بطوريكه بتوان به راحتي بازيافت شده و از نارسايي هاي احتمالي و اتلاف وقت جلوگيري شود.

5s systemدر ساماندهی محیط کار باید با آموزش صحیح كاركنان شركت از انباشته شدن وسایل غیرضروری در كارگاهها و دفاتر، كشوی میزها، كمدها و زوایای مخفی ماشین آلات می شود جلوگیری كرد. با توجه به اینكه تصمیم گیری برای غیرضروری بودن برخی وسایل، ممكن است در حیطه اختیار مدیریت ارشد سازمان و یا مدیران رده بالاتر باشد، می توان فهرست هایی از این وسایل تهیه و پس از تكمیل، آنها را برای تصمیم گیری نهایی برای مدیر ارسال و سپس اقدامات لازم را دنبال كرد.
برخی از سازمانها روش خوبی برای مشخص كردن وسایل غیرضروری دارند. این سازمانها در ابتدای هر ماه، برچسب قرمز رنگی (Red Tag) روی وسایلی كه غیرضروی به نظر می رسند میزنند و در صورت استفاده در طی ماه آن را بر می دارند. در پایان ماه اگر وسایلی باشند كه برچسب آنها برداشته نشده باشد آن وسایل را به عنوان لوازم غیرضروری از لوازم ضروری جدا سازی می كنند.
جالب است بدانید امروزه در دنیا موضوعی به نام (Feng Shui) در آراستگی مطرح شده است كه قدمت بسیار زیادی دارد و ریشه در فرهنگ كشور چین دارد. طبق اصول این روش، آثار و انرژی های حاصل از ایجاد انباشتگی ها و بی نظمی ها در محیط مورد بررسی قرار می گیرد.

بر اساس اصول فنگ شویی انسداد انرژی در هر محیط ناشی از سه عامل آلودگی فیزیكی، انرژی ساكنان قبلی و انباشتگی و درهم ریختگی است كه این موانع طبق اصول خاص خود قابل رفع شدن است.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *